Love

By Mariz Peñaflor

 I can write a million letters

And sing a million songs

But without this,

It’s nothing.

 

I can say a million words

Or give a million kisses away

But without this,

It will not mean a single thing.

 

I can utter a million prayers

And change a million things

But without this,

It will be exhausting.

 

In the end,

It is still love that gives meaning

 To everything.

 Read also in Miss Day Spring

Sa Hangin

 Ni Mariz Peñaflor

Iguguhit kong muli ang iyong mukha sa langit

Gaya noong nagdaang gabi.

Nabubura na kasi ito 

sa patuloy na pag-ihip ng hangin.

Iguguhit ko nang paulit-ulit

Ang iyong alaala

Pangako,

Hindi ito mabubura kailanman.

Lilipas ang mahabang panahon

Mananatili akong nakatingin sa langit, at sa'yo

Pag narating ko ang dulo ng kalsadang ito, 

Alam kong magkikita rin tayo

Sa hangin.

AGILA

 Isinulat ni : Mariz Peñaflor

“I hate eagles,” sabi ko sa isip ko habang sinusundan ng tingin ang bagong kalendaryong isinabit ni mommy sa aming pader. Ano bang meron sa ibon na yan? Taon-taon na lang, kapag papalitan ni mommy ang kalendaryo sa ding-ding, parehong disenyo lang ang pinipili nya, yung may malaking agila na nakakampay ang mga pakpak. Mayroon ding napakalaking painting nito sa aming sala. Siguro, kung hindi siya minimalist, pupunuin niya ang buong bahay ng pigura nito. Minsan, nao-offend talaga ako dahil mas malaki pa ang kwadro nito kaysa sa mga litrato ko.

“Mommy, eagle nanaman? Ayaw nyo po ba ng ibang ibon like maya, dove or chicken? You know, para maiba naman po,” nasambit ko dahil hindi ko na mapigilan ang pagkaumay ko rito.

“Bakit? Ayos naman ah, maganda nga eh,” sagot niya kasabay ng isang maluwang na ngiti.

“Sige na nga,” sagot ko na lang. Pagpunta niya sa kusina para ipasok ang iba pa niyang ipinamili, sinamantala ko na ang pagkakataon para umalis. Sumigaw na lang ako ng malakas na “bye mommy” para hindi na niya ako bilinan pa. Masyado kasi siyang malambing at ayaw ko ng ganoon.  Masyado nang “corny” para sa edad ko. Pag aalis kasi ako, kung anu-ano pa ang ibinibilin niya na tumatagal ng limang minuto. Sayang lang ang laway niya, dahil hindi naman ako nakikinig. Madalas, umaalis ako habang nakatalikod siya para mayroon akong dahilan upang hindi niya ako maabutan. Kagaya ngayon.

Mga sampung mabibilis na hakbang pa lang ang layo ko sa amin ay narinig ko na ang sigaw ni mommy sa likuran.

“Jane, anak, saglit lang!” Sigaw niya sabay takbo palapit. Napangiwi ako sa aking narinig. Ano ba yan, dapat pala tumakbo na ako kanina.

“Mommy, bakit pa po kayo sumunod? Ang layo ko na po ah”

“Ano ka ba anak, syempre gusto kitang makitang umaalis,” malambing na sagot niya.

“Ang drama mo talaga mommy, sige na po, malelate na po ko,” sagot ko.

“O siya sige mag-iingat ka ha, wag ka magpapagabi sa daan. Tawagan mo ako pag may problema. God bless,” Tuluy-tuloy niyang litanya habang unti-unti na akong humahakbang paalis.

Ewan ko ba, hindi ko talaga gusto ang ganitong eksena. Siguro dahil dalaga na ‘ko. Pakiramadam ko bata pa rin ang tingin ni mommy sakin. O hindi? Sa totoo lang hindi ko siya maintindihan. Malambing siya sa akin pero hanggang doon lang yon. Sa mga importanteng bagay kasi, kung kaylan kaylangan ko ng kasama, hinahayaan niya lamang ako. Napaka-ironic nun dahil grabe naman ang kanyang paghahabilin bago ako lumabas ng pinto. Gaya nung nag-apply ako para sa OJT, at noong nag-entrance exam ako para sa kolehiyo, binilinan niya lang ako ng kung anu-ano pero hindi naman niya ako sinamahan. Paano kung naligaw ako di ba? Ang layo kaya ng Maynila dito sa Laguna, at unang beses ko iyong mapapalayo. Noon pa siya ganoon, nakasanayan ko na lang din sa paglipas ng panahon.

***

Pagsakay ko sa bus, agad kong binuksan ang aking cell phone. Syempre, message ni mommy ang bumungad sa wall. Mga bilin at marami pang mga bilin. Minsan ayoko na ngang basahin dahil paulit-ulit lang naman ang nilalaman nila. Pero nami-miss ko rin naman ang mga ganitong pag-aalala ni mommy kapag nasa dormitoryo ako.

***

Si mommy, siya yung tipikal na working mom. Siguro yun din ang dahilan kung bakit wala siyang gaanong oras sa akin. Matagal na kasing patay ang daddy ko at ang nag-iisa ko namang kapatid ay may pamilya na sa States. Kung tatawag man si kuya ay bihira lang dahil sa dami ng trabaho niya sa kanilang opisina.

***

Iidlip na sana ako nang tumunog ang aking cell phone. Si Gina, ang kaklase ko. Mukhang alam ko na ang sasabihin niya. Panigurado padadaanin nanaman niya ako sa tindahan ng piyaya.

“O Gee? Bakit? Papabili ka ng piyaya no?” Natatawa kong tanong.

“Sira, pag tumawag may kaylangan agad?” Sagot niya na may kasunod na malakas na tawa.

“Hindi ba? Parang hindi ako naniniwala,” bulalas ko habang tumatawa.

“Oo nga, paalalahanan lang sana kita kung nadala mo yung hinihiram kong libro?”

Na sa kamalasamalasan ay nakalimutan ko lang naman sa pagmamadali kanina.

“Don’t tell me nalimutan mo?” Pag-uusisa ni Gina na pakiramdam ko ay may kutob na rin na hindi ko dala.

“Sorry talaga Gee, nagmadali kasi ako kanina eh… alam mo naman anong oras na, eh ala-una dapat nandyan na ako sa school.”

“Sus, kala mo naman hindi malelate si ma’am, eh di ba nga Filipino time?”

“Kahit na ‘no ayoko nang nale-late”

“O Farmers na, Farmers! Araneta! Ali Mall!” Nanlaki ang aking mata at tumingin sa labas. Nasa Cubao na pala kami. Ni hindi ko man lang namalayan ang haba ng byahe.

“O siya sige na, bababa na ko ng bus, mamaya na lang,” sabi ko kay Gina habang inaayos ang aking mga dalang bag.

“Sige girl, ingat.” Si Gina na ang nagbaba ng telepono. Buti na lang dahil hindi na talaga ako magkandamayaw sa dami ng aking mga gamit. Ang hirap din magdormitoryo, lingo-linggo kang puyat at pagod sa byahe at dami ng mga dala. Ayaw ko din namang manatili sa dormitoyo tuwing Sabado at Linggo dahil mas masarap ang pagkain sa bahay at mas komportable ang aking kama.

***

Ang kagandahan lang kay mommy, hindi siya masyadong nag-aalala sa amin. Pinapayagan niya kami ni kuya na lumayo at magpunta kung saan-saan. Pero maganda ba talaga yun? Di ba parang mas maraming bata ang napapahamak kapag masyadong hinayaang lumayo? Pakiramdam ko nga, kung ibang kabataan lang ako, baka inabuso ko na ang kalayaang binibigay niya, tutal sinanay naman niya akong huwag palaging umasa sa kanya.

Sa totoo lang, malapit ako sa mommy ko. Sadyang ayoko ko lang talaga na tinuturing pa rin akong bata na laging kinukumusta at pinapaalalahanan. Kaya ko naman na ang sarili ko. Si kuya nga, sa ganitong edad na 19 ay pinabayaan na niya na tanggapin ang scholarship sa America at mamuhay ng mag-isa. Saka, hindi naman ako pasaway, ni hindi nga ako gumigimik eh. Alam naman niya yun dahil hindi ko ugaling makibagay sa mga ginagawa ng iba. Ganun naman kasi kaming pinalaki nina mommy at daddy. Sabi ni Gina, nakakabagot raw ang buhay ko dahil eswelahan- bahay lang madalas, ang sagot ko lang sa kanya, “subukan mo kaya, malalaman mo na mas masaya.” Syempre hindi siya kumbinsido pero ayos lang.

Itinuturing ko ang sarili kong masuwerte kasi mababait ang mga magulang ko, kaya nagi-guilty rin ako na hindi ko na nilalambing si mommy gaya ng dati. Siguro dala na rin ng hiya ng pagdadalaga. Pero isa lang ang sigurado, hindi naman nagbago ang pagmamahal ko sa kanya.

***

“Ma’am? Pinatawag nyo daw po ako?”

“Ah, oo pasok ka. Binabasa ko kasi itong gawa mong non-fiction, and something just caught my interest,” sagot ng propesor ko habang nakangiti.

Ang totoo niyan, kinakabahan talaga ako dahil sa bus ko lang iyon isinulat kanina. Pero dahil napukaw ko ang interes ng aking guro, malamang papasa ako sa takdang-araling ito.

“Do you know how mightily eagles fly?” Nakangiting tanong sa akin ng aking propesor.

“Po? Ah… hindi po ma’am,” yun na lang ang sinabi ko kaysa manghula. Ba’t ko ba kasi sinimulan sa linyang iyon, tinanong tuloy ako ni ma’am. Yun pala yung something interesting na sinasabi niya eh. Patay!

“Kapag maliit pa ang agila at hindi pa marunong lumipad…” pagpapatuloy niya, “ililipad siya ng kanyang nanay pataas, saka hahayaang malaglag… ”

Nagulat ako sa sinabi ni maám. Anong klaseng magulang ang itutulak ang anak sa kapahamakan?

“She will let her young fall, so that it will learn to strive to move his wings and fly…”

Pinaagmasadan ko siyang mabuti upang hintayin ang susunod niyang sasabihin

“.. and then catch him afterwards. Sa ganitong paraan ay malalaman ng munting agila ang pakiramdam ng unang paglipad. Dahil dito, hindi na siya matatakot na ikampay ang kanyang maliliit na pakpak at tumalon patungo sa pinakamalalapit na puno, hanggang sa matuto siyang lumipad at maging matapang sa pagsuong sa malalakas na bagyo. Ganun katatag ang agila, pumapaibabaw siya sa mga ulap gamit ang kanyang malalaking pakpak.

Nang marinig ko iyon, bigla kong naisip si mommy

“Your mom loves you very much.” Sabi niya sabay abot ng aking papel.

Kaya pala, naiintindihan ko na.

                           Read also in Miss Day Spring               Canvas Facebook Page

LUMIPAS

Isinulat ni : Mariz Peñaflor

Sabado, 6:00 ng hapon.

Lumipas na pala ang maghapon. Gaya ng kinagawian, halos buong araw na tulog si ate dahil night shift ang kanyang trabaho bilang online teacher.  Si kuya naman ay may sarili na ring pinagkakaabalahan. Bilang isang engineer, madalas na lang s’yang nakaharap sa kanyang laptop upang intindihin ang kanyang mga proyekto sa kumpanya. Kami naman ni Jing-Jing ay may iba na rin mga interes kaya hindi na kami masyadong nag-uusap. Puro na lang kasi siya social media, at sa lahat ng pagkakataong nag-uusap kami ay puro palabas o di kaya’y buhay ng mga artista ang bukambibig n’ya. Naiintindihan ko naman s’ya kahit papaano sapagkat dumating din ako sa ganoong punto noong high school. Hindi pa kasi masyadng busy sa pag-aaral kaya’t marami pa akong oras magmarathon ng mga palabas. Ngayong nasa kolehiyo na ako, minabuti ko nang ilaan ang aking panahon sa pag-aaral. Hindi kasi ganoon kadali ang kursong nursing, pero kapag may bakanteng oras, nagbabasa naman ako ng mga nobela para hindi makulta ang aking utak sa kakareview. Si mama naman, kung hindi nagluluto, nananahi o naglalaba, siya ay nakikipagkwentuhan sa kapit bahay kaya’t hindi rin siya naiisip. Si Lolo… ano nga bang ginagawa ni lolo tuwing ganitong oras?

Nung mga bata pa kami at wala pang kanya-kanyang buhay, isinasama pa kami ni Lolo sa talyer na pinagtatarabahuhan niya pagkasundo niya sa amin galing eskwela. Doon marahil nakuha ng aking kuya ang interes sa mga makina. Tuwing Sabado naman, kaming magkakapatid ay dinadala niya s bukid para mag-jogging. Pagkagaling naman namin sa church service tuwing Linggo, ay ipinagluluto niya kami ng meryenda. Ang pinakapaborito ko noon ay turon at maruya. Yun nga lang, may limang taon na siguro nang huli ko iyong matikman. Nastroke kasi lolo at mula noon ay hindi na bumalik ang dati niyang lakas. Marahil ay dahil na rin sa kanyang edad. At marahil ay nagbago na nga kaming lahat mula noon. Wala na ang malalakas na halakhakan mula sa matitinis na tinig ng aming kabataan.

Maya-maya ay may narinig akong munting halakhak. Parang umalingawngaw ito sa gitna ng nakabibinging katahimikan dito sa bahay. Sumilip ako ng bahagya sa sala, at doon ay nakita ko si lolo na nakaupo sa kanyang wheel chair. Kakaiba na ang tunog ng kanyang halakhak. Mahina na ito at garalgal, gayun pa ma’y bakas pa rin ang di ko malilimutang musika ng kanyang masayang pagtawa. Kagaya ng dati.

Bigla tuloy akong napaisip. Nagbago rin kaya si Lolo? Ang tagal na kasi noong huli kong narinig ang tawa niyang ganoon kasigla . Para ba akong bumalik sa isang masayang alaala.

Ibinaba ko ang hawak kong aklat. Pagkatapos ay nagtungo ako sa kinauupuan ni Lolo upang malaman ang kanyang gingawa.

“Lolo, ano po ang ginagawa ninyo?” Tanong ko sa kanya.

“Wala ito apo, tinitingnan ko lang ang mga larawan ninyo,” masayang sagot ni Lolo.

“Ang lalaki n’yo na talaga, tingnan mo ito ang liit-liit pa dito ng kuya mo,” sabi niya sabay pagtawa, subalit sa gilid ng aking mata, napansin kong nagpunas siya ng kanyang luha. 

                                                                          

                           Read also in Miss Day Spring                 Canvas Facebook Page